Belediye bütçesinin hazırlanması, yalnızca sayısal bir faaliyet değil; hizmet önceliklerini belirleyen, kaynakları stratejik hedeflere göre yönlendiren önemli bir yönetsel süreçtir. Bu sürecin iki temel aşaması olan bütçe çağrısı ve bütçe tasarısı, yerel yönetimlerde mali disiplinin yapı taşlarını oluşturur.

Bu yazıda, bütçe hazırlık sürecinin ilk adımlarını oluşturan bu iki aşamayı soru-cevap formatında sade bir dille ele alıyoruz. “Plan yoksa hedef de yoktur; bütçe yoksa planlar boşa çıkar.”

1-Bütçe Çağrısı Nedir ve Ne Zaman Yapılır?

Belediyelerde üst yönetici, her yıl Haziran ayının sonuna kadar, stratejik plan ve performans programına uygun gider bütçelerinin hazırlanması için birimlere bütçe çağrısı yapar. Bu çağrı, bütçe sürecinin resmi başlangıcıdır.

2-Bütçe Çağrısında Neler Yer Alır?

Bütçe çağrısında, birimlere yönelik giderin ekonomik sınıflandırmasının birinci düzeyine göre ödenek tavanları belirtilir. Bu tavanlar, birimlerin bütçe hazırlarken uyması gereken sınırları ortaya koyar.

3-Harcama Birimleri Ne Yapar?

Harcama birimleri, bütçe fişini kullanarak aşağıdaki belgeleri hazırlar ve Temmuz ayı sonuna kadar bütçeyi hazırlayan birime (mali hizmetler veya strateji geliştirme birimi) teslim eder:

• Gerekçeli gider teklifleri (bütçe yılı ve izleyen iki yıl)
• Ödenek cetveli
• Ayrıntılı harcama programı
• Diğer istenebilecek cetveller

4-Gider Tahminleri Hazırlanırken Nelere Dikkat Edilir?

• Stratejik plan
• Performans programı
• Yatırım programları
• Merkezi idarenin ekonomik verileri ve öngörüleri

Bu unsurlar, tahminlerin gerçekçi ve hedef odaklı olmasını sağlar.

5-Bütçe Teklifleri Ne Kadar Ayrıntılı Olmalı?

Teklifler, ekonomik sınıflandırmanın dördüncü düzeyine kadar detaylandırılır. Bu sayede bütçe, yalnızca genel kalemlerden değil, faaliyet düzeyinden itibaren okunabilir hale gelir.

6-Bütçe Tasarısını Kim Hazırlar?

Bütçeyi yapan birim (mali hizmetler/strateji birimi), tüm gider tekliflerini ve gelir tahminlerini birleştirir. Kurumun ayrıntılı harcama ve finansman programı da oluşturularak bütçe tasarısı tamamlanır.

7-Bütçe Tasarısı Ne Zaman Encümene Sunulur?

Üst yöneticinin inceleme ve düzeltmeleri sonrası Ağustos ayı sonuna kadar bütçe tasarısı encümene havale edilir.

8-Bütçe Tasarısı Hangi Belgelerden Oluşur?

Bütçe tasarısına eklenen başlıca belgeler şunlardır:

• Hizmet gerekçesi ve hedefler
• Bütçe fişi
• Ekonomik ve program sınıflandırmasına göre ödenek cetvelleri
• Gelir ve gider bütçesi cetvelleri
• Ayrıntılı harcama ve finansman programı
• 50 bin üzeri nüfuslu belediyeler için bütçe gerekçesi
• 696 sayılı KHK kapsamındaki işçi cetveli
• Bakanlıkça istenebilecek ek cetveller

9-Bakanlığa Hangi Belgeler Gönderilir?

Bütçe tasarısı ile birlikte önceki yılın ve içinde bulunulan yılın gerçekleşme bilgileri, Eylül ayının ilk haftasında Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına gönderilir. Bu bilgiler, merkezi yönetim bütçe süreci için önemlidir.

Bütçe süreci, harcama birimlerinden başlayarak kurumsal vizyona uzanan planlı bir yolculuktur. Bu süreçte yapılan her adım, mali disiplinin korunması ve kamu kaynaklarının etkin kullanımı için kritik öneme sahiptir.

Stratejik yönetim alanında uzman ekibimiz, kurumsal, yönetimsel ve kişisel gelişiminize yönelik danışmanlık ve eğitim hizmetleri sunmaktadır. Bu hizmetlerle, organizasyonel verimliliğinizi artırabilir ve yönetim becerilerinizi geliştirebilirsiniz. Ayrıca kurumsal kapasitenizin mevcut durumuna ilişkin ücretsiz ön değerlendirme raporu talep edebilirsiniz. Hizmetlerimiz hakkında daha fazla bilgi almak için bizimle iletişime geçin.

Güncel konulardan haberdar olmak için sosyal medya hesaplarımızdan bizi takip edin..

• LinkedIn
• X
• Instagram
• YouTube
• Facebook